Portretbuste van componist Hector Berlioz (1803 - 1869).
brons, 1985
door Nel van Lith (1932)
Net als vele andere beeldhouwers in deze componistencollectie studeerde Nel van Lith aan de Rijksakademie bij Piet Esser en wel in de eerste helft van de jaren vijftig. Daarnaast kreeg ze les van Jan Meefout. Van Lith maakt twee soorten beelden: portretten en beelden die een weergave zijn van een gedachte, idee of gevoel of soms een louter visueel abstract gegeven. De titels in haar werk zijn zakelijk. Zo heet een beeld bijvoorbeeld Vrouw, Krijs en een ander Vorm en gat. In 1981 gaf Nel van Lith zelf aan dat ze interesse had om een componistenportret te maken voor het muziekcentrum en het lukte haar ook deze opdracht te krijgen.
Als ze portretten maakt blijft ze dicht bij de realiteit en werkt ze in klei. Andere werken hakt ze meestal uit in steen. In Utrecht zijn nog twee beelden van haar te vinden, De Gewichtheffer (1969) aan de Willem Arntzskade en Ter Aarde (1986) in Park Vechtzoom. In beide gevallen geen vrolijke beelden: de gewichtheffer bezwijkt onder zijn halter en in Ter Aarde verbergt een knielende vrouw het hoofd in de handen.
Ook aan het hoofd van Hector Berlioz valt weinig vrolijkheid af te lezen. Dat is bij alle afbeeldingen die er van de componist zijn het geval. Van Lith heeft de melancholie goed getroffen in het wat ingevallen gezicht met veel neergaande lijnen en diepe groeven. In alles is zichtbaar dat het leven ontberingen heeft gekend voor Berlioz. Alleen het haar lijkt zich tegen de neergaande lijn te verzetten en waaiert alle kanten uit. Er gebeurt veel in dit beeld, zowel in het gezicht als daarbovenr en daaronder. Opvallend is dat ook de kraag en das een nadrukkelijke rol spelen met hun vorm en diepte; als een tegenwicht voor de haardos. Waar Van Lith in haar andere werken zuinig is met details, de menselijke vorm abstraheert en zich concentreert op de grote lijn, zijn haar portretten juist expressiever en meer doorleefd.
De bezoeker van TivoliVredenburg ziet in de gangen van het gebouw portretten van componisten en muzikanten. Al voor de opening van het voormalige Muziekcentrum Vredenburg in 1979 is dankzij een gift van Douwe Egberts B.V. het initiatief genomen tot de realisatie van een portrettengalerij. De reeks is voortgezet met opdrachten uit het Fonds Stadverfraaiing. Inmiddels omvat de collectie ruim dertig beeltenissen van componisten van klassieke muziek, jazz en moderne muziek. De portretten zijn tijdens de verbouwing van het Muziekcentrum opgeslagen in depot, en in 2014 herplaatst in het nieuwe TivoliVredenburg. Fotografie Jelmer de Haas.
